Çinliler yabancıların geleneksel Çin operasına on dakikadan fazla dayanamayabileceğini düşünürler. Gerçekten de sanatçıların çıkardıkları tiz sesler ve yaptıklar hareketler sabrınızı zorlayabilir. Karakterlerin çoğu, uzun elbise kollarını yerden toplamakla meşgul gibidir. Bu yüzden rehberiniz trafiğe kalmamak için erken ayrılmayı önerdiğinde buna aldırmayabilirsiniz. Ama sebat edip kalırsanız, Çinlilerin bu asırlık sanat dalında gördükleri güzelliği anlamaya başlarsınız. Anlamasanız bile, abartılı kostüm ve makyajların, bazı bölgelerde öne çıkan akrobatik hareketlerin ve yerel halkla beraber bir gösteriye katılmanın verdiği keyfi tadabilirsiniz. Çin operası, Batılı benzerlerinin çoğunun yapamadığını yaparak didaktik öğeleri eğlenceyle birleştirip gösterişli bir biçimde sunar. Pekin operası bu türün Batı da en tanınmış biçimi olsa da, değişip bölgelerin kendine özgü çeşitlemeleri vardır. Mümkünse operaya gitmeden önce öykünün ana hatlarını öğrenin. Kültür Devrimi sırasında sadece ideolojiye uygun öyküler izin verilmiş, klasik öykülerin oynanması yaklaşmıştı. Ancak şimdi modern hem de klasik eserler sergilenmektedir. Yanınızda bir çevirmen olursa bazı sahnelerde seyircinin neden hareketlendiğini daha iyi anlayabilirsiniz. Ayrıca şarkılar söylenirken, melodik dili müzie uyarlanmasından doğan nüansları netleştirmek için, şarkı sözleri sahnenin önündaki perdeye yansıtılır ve izleyenler için daha anlaşılır hale gelir. Sabit bölümlerin dışında genellikle vurmalı çalgılarla yapılan müzikle hareketler ve duygusal durumlar vurgulanır. Dekorun asgari düzeyde kullanıldığı Çin operasında her şey sanatçıların jest ve mimikleriyle anlatılır; kapanıp açılan kapılar görünmezdir; elinde kırbaçla ilerleyen bir adam at üzerinde gidiyor, sahnede eli kürekli biri varsa olay kayıkta geçiyor demektir. Sahnedeki hareketler gibi Han, Tang, Song ve özellikle Ming hanedanları dönemindeki saray kıyafetlerini model alan kostümler de stilize ve semboliktir. Çin operasının en önemli öğelerinden biri de makyajdır; makyaj sanatçıları maskevari makyajlarla üç yüzden fazla karakter yarabilmektedirler. Ancak sahnedeki şaşaaya kaşın, Batı’dakinin aksine seyirciler operaya genellikle günlük kıyafetleriyle gelirler.

 

Çin de gem çocukların hem de yetişkinlerin büyük ilgi gösterdiği 2 bin yıllık bir sanat olan  gölge oyunu  genellikle efsaneleri konu alır. İpek bir perdenin arkasında oynatılan iki boyutlu renkli figürler, daha hareketli olmalarıyla Çin operasındaki ağır karakterlere karşı üstünlük sağlarlar. Oynatıcılar sesleri ve şarkılarıyla da oyundaki karakterlere can verirler. Profesyonel ve amatör gölge oyunu grupları aynı zamanda kukla gösterileri yaparlar. Çinli akrobatların meşhur gösterileri sizi tahmin ettiğinizden çek daha fazla eğlendirebilir. Akrobasi gösterilerinde trapezciler başı çeker; lastik adamlar ve kadınlarla piramit gösterileri yapan gruplarda ön plandadır. Gösterilerde bunların yanı sıra hokkabazlar, sihirbazlar, hayvan terbiyecileri ve dediklerinin tek kelimesini anlamasanız bile sizi gülmekten kırıp geçiren palyaçolar yer alır. Hemen her büyük şehrin genellikle ülke çapında turneye çıkan bir akrobasi kumpanyası vardır. Pekin, Şanghay ve Guangzhou gibi şehirlerde ise düzenli gösteriler yapılır.

 

1894-1961 yılları arasında yaşamış olan Mei Lanfang,hiç şüphesiz, hala Çin in en büyük  opera sanatçısıdır.20 yasında ünlenen sanatçı, uzun kariyeri boyunca operada binden  fazla dan (kadın kahraman) rolünde oynamıştır(Pekin operasının bu en önemli kadın karakterini geleneksel olarak  erkekler canlandır).Sadece oyuncu  olarak değil koreograf olarak da çalışan Mei Lanfang, Jopanya da, Rusya da ve 1929 yılında giderek Charlie Chaplin le dostluk kurduğu ABD de bu geleneksel Çin sanatının elçiliğini yapmıştır.Lanfang’ ın 1935 te Moskova da sergilediği performans Bertolt Brecht tarafından da izlenmiştir.Bugün  oğlu Mei Baojiu aile  geleneğini devam ettirmektedir. Çin’de folklor gösterileri turistik amaçla düzenlenir. Çin e özgü öğelerden çok ülkedeki etlik azınlıkların kıyafetlerinin, şarkılarının ve danslarının sergilendiği bu gösteriler, yabancılar için olduğu kadar  Çinli turistler içinde ilgi çekicidir. Akşamları yapılan bu neşeli gösteriler genel de fazla uzun sürmez.

Kültür Devrimi boyunca Bethoven ve Tchaikovasky’nin müzikleri yaşadığı gibi birçok Çinli müzisyen “yeniden eğitilmek ’’üzere taşrada sürgüne gönderilmişti. Bu nedenle, bugün Çinde bir klasik müzik konserine gittiğinizde, büyük bir yabancı düşmanlığa çılgınlığından yeni kurtulmuş olan müzisyenlerle karşılaşırsınız. Profesyonel müzisyenlerin bir kısmı henüz dünya standartlarını yakalayamamış olsa da, müzisyenlerin ve seyircilerin klasik müziğe olan ilgisi heyecan vericidir. 1960 larda ve 1970 lerde ideolojik beyin yıkama aracı olarak kullanılan balenin üzerindeki kısıtlamalar bugün büyük ölçüde kalkmıştır. Halk efsanelerinden ilham alan eseler ve batı klasikleri görkemli kostümler ve sahne efektleri eşliğinde izleyiciye sunulmuştur.