1990’ların başında milli gelirde yaşanan hızlı artışla birlikte Çin’de alışveriş kültürü köklü bir değişim geçirmiştir. Bu gün büyük şehirlerin çoğunda çok – katlı mağazalar ve hipermarketler vardır (Pekin,Şanghay,Tianjin ve diğer büyük şehirlerdeki Fransız zinciri Carrefour gibi).Yine büyük şehirlerde dünya markalarının ve şık kafelerin bir arada
bulunduğu alışveriş merkezleri açılmıştır.Elektronik alışverişi ülke çapına yayılmış GOME gibi mağazalardan yapılabileceği gibi süpermarketlerde de ucuz ürünler bulmak mümkündür.İpek,çay,yeşim taşı ve porselen gibi hediyelik ürünleri ise turistlik yerlerdeki dükkânlarda bulabilirsiniz.Büyük mağazaların çoğunda kredi kartı geçerli olsa da nakit para taşımanızda da fayda var.Genellikle alışveriş merkezlerinin zemin katlarında banka ve kredi kartlarıyla para çekilebilen ATM’ler bulunur.Ayrıca ne kadar çok gezerseniz, alacağınız şeyi daha iyi fiyata bulma olasılığınız o kadar artar.Bu yüzden genellikle fiyatların yüksek olduğu otellerdeki mağazalardan alışveriş yapmaktan,özellikle buralardan hediyelik eşya ve sanat ürünleri almaktan kaçının.Büyük mağazaların çoğu artık devlet tarafından işletilmediği için buralarda günün her saati alışveriş yapabilirsiniz.Bunların en ünlüleri Pekin’de Dongchang’an Je üzerinde yer alan büyük Oriental Plaza le Şanghay’da Pudong’da bulunandevasa Nextage’dir. Çoğu şehirde yerel el sanatı ürünlerinin satıldığı ayrı mağazalar görebilirsiniz. Antikacılarda ise eski çömleklerin, mücevherlerin, oymaların ve kaligrafi eserlerinin yanı sıra bunların kaliteli reprodüksiyonlarını da bulmanız mümkündür. Dağıtım ağı ülkenin her yerinde gelişiş olmadığından, gerçekten beğendiğiniz bir şey olursa fırsatı kaçırmayıp almanız yerinde olur. Çünkü aynı ürünü başka bir yerde bulmanız mümkün olmayabilir. Meyve, sebze, balık ve et ürünlerini şehirlerdeki pazarlarda bulabilirsiniz. Fiyatların daha değişken ve bazen kalite ve çeşitlilikle orantılı olarak daha yüsek olduğu serbest pazarlarda çeşitlilikle orantılı olarak daha yüksek olduğu serbest pazarlarda bu ürünlerin yanı sıra hasır sepetler, madeni eşyalar ve giysiler de satılır. Ayrıca büyük şehirlerde seyyar satıcılar hava kararıncaya kadar satış yapmaya devam ederler.
Ne Alınır?
Kelepir denilebilecek ürünler az olsa da, Çin’deki büyük mağazalardan, dükkânlardan ve pazarlardan alabileceğiniz birçok şey vardır. İşinizi kolaylaştırmak için aşağıda bu ürünlerin alfabetik bir listesi sunulmuştur.
Antikalar: Fosillerden antik sikkelere kadar 1795 yılı öncesine tarihlenen her türlü kültür mirasının yurt dışına ihracı Çin hükümeti tarafından yasaklanmıştır. Daha yakın döneme tarihlenen antika eşyaların bile özel bir mühre sahip olmadıkça yurt dışına çıkarılması yasaktır. Tüm antika eşyalar Çin Halk Cumhuriyeti’nin malı sayılır ve kırmızı mühür taşımayan bir eşyayı yurt dışına çıkarmaya kalkarsanız satın aldığınız ürüne gümrükte el konur. Buna rağmen antikacıları gezmek büyük bir zevktir. Ancak sahte mühürleriyle beraber taklit antika yapımının Çin’de epey geniş bir sektör olduğunu ve göreceklerinizin çoğunun bu tarz ürünler olabileceğini aklınızda bulundurun.
Aromalı otlar ve baharatlar: Tüm pazarlarda baharat tezgâhları bulabilirsiniz. Her yörenin kendine özgü bir baharatı vardır. Örneğin, Chongqing’de Sichuan’a özgü kurutulmuş kırmızı biberlerden alabilirsiniz. Türkiye de tanınmayan ya da bulunması güç olan egzotik baharatlar ve otlar birkaç fen karşılığında alınabilir.
Bambu ürüler: Ülkenin bambu yetişen güney bölgelerindeki atölyede bambu çay kutuları, yelpazeler, flütler, yemek çubukları, bastonlar ve mobilyalar üretilmektedir.
Bronz eşyalar: Geleneksel güvençlerin kullanışlı, modern çeşitleri, ejderha ya da çiçek desenleriyle bezenmiş bronz testiler, tabaklar ve vazolar güzel hediyeliklerdir.
Çanta ve bavullar: Alacağınız hediyeleri eve götürebilmek için yeni bir çantaya ihtiyacınız olabilir.Çin’de her türde ve boyda ucuz, dayanıklı ve şık çanta ve bavullar bulmak mümkündür.Batılı markaları taklidi olan etkileyici bir evrak çantası da alabilirsiniz.
Çay: Çin çayı çeşitlerinden (siyah, yeşil, yarı fermante ve tomurcuk)oluşan bir derleme uygun fiyatlı güzel bir hediyedir. Çay paketleri genellikle kendilerine özgü, süslü kaplardır.
Çin malları: Girdiğiniz her yerel mağazada ya da pazarda akupunktur şemaları ve bebekleri, termoslar, kapaklı çay fincanları, dolgulu montlar ve posterler gibi Çin ürünlerini bulabilirsiniz.
Etnik eşyalar: Çin’de etnik azınlıklara mensup zanaatkârların ürettiği egzotik ürünler satın alınabilir. Bu ürünler arasında çeşitli süs eşyaları, heykelcikler, kamalar, kılıçlar, takke ve çeşitli başlıklar, renkli elbiseler, gömlekler ve koyun postundan giysiler sayılabilir.
Ginseng: Çin’in her derde deva olan şifalı otu, enerji verici özelliğiyle Batı’da büyük rağbet görmektedir. Çaya, çorbaya ya da şaraba katılan bir tutam ginseng uzun yaşamın sırrı olarak gösterilir.
Halılar ve kilimler: Parlak renkleriyle insanı cezbeden yün ya da ipek halı ve kilimlerden almak isterseniz, turistlere yönelik büyük mağazalarda eve teslim imkânından yararlanabilirsiniz.
İpekler ve brokarlar: Han hanedanı döneminden ber parlak ipek kumaşlar ihraç eden Çin’de ipek kumaş ve brokarar, kaliteli ipek eşarplar, kravatlar, gömlekler ve buzlar metreyle, uygun fiyata alınabilir.
Kâğıt işleri: Kâğıdı icat eden Çinlilerin yaklaşık 2 bin yıl önce dekoratif kağıt kesme sanatı geliştirdikleri düşünülmektedir. Makas kullanmakta usta, yetenekli sanatçıların büyük bir beceriyle kesip katladığı kâğıtlardan yaptıkları ince detaylı eserler çerçeveletilebilir.
Küçük heykeller: Tarihi ve efsanevi kişiliklerle dev pandalar gibi sevimli hayvanların seramikten yapılan renkli küçük heykelcikleri büyük rağbet görür.
Kürkler: Özellikle youyi shangdian’ lar da ( Çin’in dışa açıldığı yılarda yabancılara satış yapmak üzere kurulan, fakat sonradan halka açılan ‘’ dostluk mağazaları ‘’) bulunan zerdeva ve samur kürkleri, tasarımları son moda olmasa da ucuz fiyatlarıyla turistleri cezbeder.
Lake işleri: Her kata ayrı cila uygulanarak yapılan lake, genellikle tepsilerde, fincanlarda, vazolarda ve sandıklarda kullanılır. Hem sıcak suya hem de çay ve kahvede bulunan tanen gibi kimyasal maddelere karşı dayanıklı olduğundan çay ve kahve takımlarında da sıklıkla tercih edilir.
Mine İşleri: Çinliler mine işinin mucidi olmasa da, yüzyıllardır tabak ve vazo gibi eşyalara uyguladıkları bu bezeme sanatının en güzel örneklerini üretmektedir.
Mobilyalar: Şimşir, maun ya da bambudan yapılan ve güzel, incelikli oymalarla bezenen paravanlar, sandalyeler ve sandıklarda eski Çin’in anısı yaşatılır. Bunların yurt dışına gönderilmesi de mümkündür.
Mühürler: Mühürler Çin’de geleneksel olarak imza yerine geçer. Siz de kendiniz için sabun taşı, plastik ya da yeşim taşından, büyük olasılıkla antik Çin karakterleri kullanılarak üzerine adınızın kazındığı bir mühür yaptırabilirsiniz.
Müzik aletleri: Çin’de keman, gitar flüt ve Çin lavtası (pipa) gibi müzik aletlerini uygun fiyata alabilirsiniz
Oyuncaklar: Sevimli hayvancıklardan çeşitli mekanik oyunlara kadar birçok sıra dışı ve ucuz oyuncağın üretimi Çin’de gün geçtikçe artmaktadır.
Porselenler (Çin porseleni): Klasik tasarımların reprodüksiyonlarının yanı sıra, modern çaydanlıklar, fncanlar, tabaklar, kâseler, kaşıklar ve vazolar alınabilir. Porselenin kalitesi arttıkça fiyatı da artar ( bu kural mine işlerinde de geçerlidir).Fiyat etiketlerinde fiyattan önce yer alan Çince 1, 2 ve 3 karakterleri ( bir, iki ve üç yatay çizgi ) ürünün kalitesini gösterir. Etikette herhangi bir rakam yoksa bu, ürünün birinci sınıf olduğu anlamına gelir.
Reprodüksiyonlar: Antik tapınaklardaki yazıtların ya da sütunlara kazınmış klasik kaligrafi eserlerinin reprodüksiyonları taşınabilir boyutta olduğundan ilgi gören hediyelerdir. Bazı müzelerde orada serilenen önemli eserlerin reprodüksiyonlarının satıldığı mağazalar vardır (örneğin Lanzhou’dan Wwwei’nin Uçan Atı heykelinin reprodüksiyonunu alabilirsiniz.) Xi’an savaşçılarının minyatür kopyalarını ise Çin’in her yerinde bulabilirsiniz.
Tablolar: Yüzlerce Çin’li ressam geleneksel resim ve yazıların yeni kopyalarını üretmek için çalışmaktadır. Uzun bir rulonun fırça darbesiyle yeniden yaratılması on gün kadar sürebilmektedir. Manzara resimleri bir bütün olarak değil, her bir parçasına ayrı bakılacak şekilde, ince ayrıntılara önem verilerek yapılır. Eski ve saygı duyulan temaları yorumlayan sanatçılarda vardır. Taşınması kolay olan rulo resimler turistlerin birinci tercihidir.
Uçurtmalar: Pekin gibi rüzgâr alan şehirlerde, uçurtma küçüklerin olduğu kadar büyüklerinde tutkusudur. Bunlar renkli, orijinal ve detaylı tasarımlarıyla öne çıkarlar.
Yelpazeler: Hangzhou’daki tek bir fabrikanın yıllık yelpaze üretimi 10 milyon kadardır. Bunun büyük bir kısmı ihraç edilir. Yüzlerce farklı çeşidin en ünlüsü olan katlanan yelpazeler, genellikle kokulu sandal ağacından ve siyah kağıttan yapılır.
Yemek çubukları: Seyahatiniz sırasında kullanmak için de almak isteyebileceğiniz yemek çubuklarının iyileri, taşınabilir olarak kendi özel kutularında satılır.
Yeşim taşı: Dünyadaki en sert taşlardan biri olan yeşim, son üç bin yıl boyunca Çinlilerin ilgi kaynağı olmuş ve Han hanedanı dönemindeki kefenlerden Qing hanedanı dönemindeki vazolara kadar pek çok yerde kullanılmıştır. Soyluluğun sembolü olan ve yolculukta tılsım olarak kullanılan taşın uğur getirdiğine ve hastalıklardan korunduğuna inanılır. Gizemli güçlere inanmasanız bile yeşim taşının estetik görünümü sizi büyüler. Bu taşı gerçeğini sahtesinden ayıracak kadar yakından tanımıyorsanız alelade bir tezgahtan satın almamanız önerilir.
Yünlüler: Her çeşit renkte, hesaplı kaşmir kazaklar bulabileceğiniz Çin’de diğer yünlüler de kalitelidir. |
